Program adaptacyjny



PROGRAM ADAPTACYJNY DLA DZIECI 3 LETNICH W PRZEDSZKOLU NR 88 WE WROCŁAWIU

ROK SZKOLNY 2019/2020

„Szczęśliwy przedszkolak”


opracowały:

mgr Angelika Czajka
mgr Aleksandra Szczepańska

img5ed3913639608659487b


PROGRAM ZAWIERA


WSTĘP 3
1. CHARAKTERYSTYKA ZACHOWAŃ DZIECKA 3-LETNIEGO 4
2. TREŚCI PROGRAMOWE 5
3. ZAŁOŻENIA PROGRAMU 6
4. OCZEKIWANIA ADAPTACYJNE WOBEC DZIECI 8
6. FORMY REALIZACJI PROGRAMU 12
7. EWALUACJA PROGRAMU 15





WSTĘP

Warunkiem koniecznym do tego, aby dziecko mogło w pełni korzystać z oferty edukacyjnej przedszkola jest jego adaptacja. Polega ona na przystosowaniu się jednostki lub grupy do funkcjonowania w zmienionym środowisku społecznym. Dla małego dziecka takim środowiskiem jest przedszkole. Rozpoczęcie przez dziecko edukacji przedszkolnej, to moment przełomowy w jego życiu. Dla wielu dzieci jest to pierwszy kontakt z grupą rówieśniczą i znaczna zmiana dotychczasowego trybu życia. Przychodząc do przedszkola dzieci różnią się „poziomem zdolności przystosowawczych”. Niektóre z nich przyzwyczajają się łatwo do nowych warunków przedszkolnych, inne mają duże trudności. Dla dużej części dzieci jest to bardzo trudny moment, ponieważ wiąże się z pierwsza rozłąka
z mama, osobami mu najbliższymi i pozostaniem wśród nieznanych dotychczas osób dorosłych, rówieśników, przedmiotów, terenu. Dla rodziców z kolei czas pozostawienia dziecka w przedszkolu nasuwa wiele niepewności, zaciekawienia, ale także obaw, niepokoju i lęku. Dla nauczycieli jest to okres wielkiego wysiłku, starań, aby czas adaptacyjnych przebiegał jak najmniej boleśnie dla dzieci.

Plan adaptacyjny jest działaniem pedagogicznym, które sprzyja rozładowaniu negatywnych doznań dziecka wywołanych gwałtownym rozstaniem z rodzicami i brakiem wiedzy o nowym środowisku. Włączenie najbliższych w poznawanie przez dziecko nowego środowiska wychowawczego ułatwi mu nawiązanie kontaktu z nauczycielkami
i rówieśnikami w warunkach komfortu psychicznego. Żeby proces adaptacji przebiegał sprawnie i trwał jak najkrócej musi istnieć ścisła współpraca między rodzicami,
a pracownikami przedszkola. Współpraca ta powinna być przemyślana, zorganizowana, oparta na ustalonych zasadach i mająca na celu osiągnięcie określonych efektów.




1. CHARAKTERYSTYKA ZACHOWAŃ DZIECKA 3 LETNIEGO

Małe dziecko jest mocno uzależnione emocjonalnie od najbliższych osób i ma jeszcze słabo ukształtowany system własnego „ja". Dlatego nie może obejść się bez wsparcia i pomocy ze strony najbliższych. Rodzina stanowi dla dziecka najbogatsze i najkorzystniejsze środowisko dla rozwoju.
Trzylatek nie wie jeszcze, że można tego oczekiwać od osób trzecich. Dlatego oderwanie od najbliższych budzi w nim lęk. Dodatkowo dziecko trzyletnie ma kłopoty w słownym porozumiewaniu się, zwłaszcza z osobami obcymi. W domu dorośli znakomicie rozumieją jego gest, mimikę i inne zachowania. W nowym środowisku dziecko czuje, że dorośli nie orientują się w tym, co chce przekazać. Na dodatek nie rozumie, czego się inni po nim spodziewają. Wzmaga to dziecięcy lęk.
Trzylatki mają też słabą orientację w przestrzeni, a jeszcze gorzej orientują się w czasie. Przedszkole to nowe miejsce, a na dodatek dziecko musi w nim przebywać długo. Dominujące uczucie lęku skutecznie blokuje chęć poznania nowego terytorium i nowych rzeczy. Dlatego trzylatek nie zwraca uwagi na to, co znajduje się wokół niego i nie jest w stanie zainteresować się, chociaż chwilę nową zabawą. Cały jest skoncentrowany na tym, aby jakoś opanować swoje emocje.

2. TREŚCI PROGRAMOWE
Program adaptacyjny „Szczęśliwy przedszkolak” został oparty na Podstawie programowej wychowania przedszkolnego i oddziałów przedszkolnych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r.

W szczególności jest rozwinięciem następujących zadań:
- Przedszkola zapewniają pełną opiekę, wychowanie i uczenie się w atmosferze akceptacji
i bezpieczeństwa;
-Wobec rodziców przedszkola pełnią funkcję doradczą i wspierającą działania wychowawcze: pomagają w rozpoznawaniu możliwości rozwojowych dziecka i podjęciu wczesnej interwencji specjalistycznej;
- Uczenie nawiązywania bliskiego, serdecznego kontaktu z innymi osobami,;
-Pomoc w budowaniu pozytywnego obrazu własnego ”ja” i zaspokajaniu poczucia bezpieczeństw.



3. ZAŁOŻENIA PROGRAMU :

Dotychczasowe obserwacje momentu przekroczenia progu przedszkola przez nowo przyjęte dzieci wskazują na trudności z jakimi znoszą one rozłąkę ze swoimi rodzicami. Trudności dotyczą nie tylko samych dzieci, dotyczą również rodziców oraz personelu przedszkola.
Program adaptacyjny jest działaniem pedagogicznym, które sprzyja rozładowaniu negatywnych doznań dziecka wywołanych gwałtownym rozstaniem z rodzicami i brakiem wiedzy o nowym środowisku.
Włączenie najbliższych w poznawanie przez dziecko nowego środowiska wychowawczego ułatwi mu nawiązanie kontaktu z nauczycielką i rówieśnikami w warunkach komfortu psychicznego.

Program realizowany będzie w grupach najmłodszych: Bajkoludki i Smerfusie w roku szkolnym 2019/2020.


Program skierowany jest do:
- nauczycieli i personelu pomocniczego przedszkola, którzy stworzą warunki
szybszego przystosowania się dzieci do nowego środowiska;
- dzieci, które rozpoczynają nowy etap w swoim życiu (dzieci nowo przyjęte do przedszkola);
- rodziców, którzy decydują się na edukację przedszkolną własnego dziecka.

Cele główne programu adaptacyjnego:
1. Pomoc dzieciom w adaptacji do nowych warunków w przedszkolu.
2. Integracja grupy przedszkolnej.
3. Tworzenie radosnej i serdecznej atmosfery.

Cele szczegółowe:
W stosunku do dziecka:
 skrócenie jego adaptacji do warunków przedszkolnych,
 zmniejszenie lęku przed rozstaniem z rodzicami,
 poznanie swoich wychowawczyń i innych pracowników przedszkola,
 poznanie sali i otoczenia przedszkola,
 rozwijanie umiejętności społecznych,
 rozumienie i stosowanie norm i zasad życia w grupie
 wspomaganie dziecka w opanowaniu czynności samoobsługowych,
 przystosowanie dziecka do nowego środowiska,
 wspomaganie dziecka w budowaniu pozytywnego obrazu siebie,
 nabywanie przez dziecko poczucia własnej wartości.

W stosunku do rodziców:
 zmniejszenie lęku rodziców związanego z koniecznością oddania dzieci pod opiekę personelu przedszkola,
 ukazanie rodzicom mocnych stron, możliwości i sukcesów dziecka,
 uczulenie rodziców na sytuacje trudne, spotykane przez dziecko w przedszkolu,
 poznanie przez rodziców wychowawczyń ich dziecka i personelu przedszkola,
 integracja rodziców między sobą,
 zapoznanie rodziców z ramowym rozkładem dnia oraz pomieszczeniami przedszkola,
 zaproszenie rodziców do współpracy z nauczycielkami, budowanie wzajemnej więzi między nauczycielkami, a rodzicami, opartej na zaufaniu.
4. OCZEKIWANIA ADAPTACYJNE WOBEC DZIECI:

Dziecko potrafi:
 przezwyciężyć lęk i obawy przed zmianą środowiska,
 uczestniczyć w życiu grupy,
 z zaufaniem zwracać się o pomoc do nauczycieli i pracowników przedszkola,
 przestrzegać podstawowych reguł współżycia w grupie,
 zrozumieć, że pobyt w przedszkolu jest czasowy i zawsze kończy się powrotem do domu z rodzicami,
 zapoznać się z pomieszczeniami, w których będzie przebywać w przedszkolu,
 zna zasady przebywania na terenie przedszkola
 potrafi lub podejmuje próby samodzielnego mycia buzi i rąk, korzystania z toalety,
 samodzielnie je lub podejmuje próby w tym zakresie, potrafi powiedzieć, ze mu coś smakuje lub prosi o dokładkę
 potrafi lub podejmuje próby samodzielnego rozbierania się i ubierania,
 potrafi bawić się samo, nawiązuje kontakty w zabawie z innymi dziećmi,

Rodzic:
 ma poczucie bezpieczeństwa o swoje dziecko,
 zna nauczycielki oraz personel przedszkola,
 zna pomieszczenia, w których będzie przebywać dziecko,
 współpracuje z przedszkolem – zna cele i zadania,
 wie, w co wyposażyć dziecko do przedszkola,
 rozumie znaczenie samoobsługi i samodzielności dziecka jako warunków lepszej adaptacji w środowisku przedszkolnym,
 obserwuje swoje dziecko na tle rówieśników,
 wie, w jaki sposób pomóc dziecku pokonać „próg przedszkola”,
 nawiązuje aktywną współpracę z przedszkolem.


Nauczyciel:
 poznaje dzieci z grupy uwzględniając w pracy ich indywidualne predyspozycje, potrzeby i możliwości,
 planuje pracę w oparciu o wyniki obserwacji zachowań dzieci,
 zna oczekiwania rodziców wobec przedszkola.


5. METODY PRACY WYKORZYSTYWANE PODCZAS REALIZACJI PROGRAMU

Cechą charakterystyczną wszystkich metod stosowanych w przedszkolu, bez względu na przyjęta klasyfikacje, jest ich zabawowy charakter. W zabawach oraz specjalnie stworzonych przez nauczyciela sytuacjach, dziecko przyswaja wiadomości, uczy się współżycia w grupie, opanowuje umiejętności i nawyki. W realizacji tego programu, proponujemy wykorzystanie metodyki pracy z grupa czyli pedagogikę zabawy oraz metodę ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne.

• W zakresie metod pracy z grupa, pozwalającej na stworzenie dobrej atmosfery, poznanie się członków grupy i nawiązanie z miedzy nimi życzliwych kontaktów, proponujemy:
 zabawy związane z organizacja sytuacji początkowych,
 zabawy rozluźniające, ruchowe, niwelujące napięcie psychiczne,
 opowiadania, bajki,
 zabawy ułatwiające integracje uczestników,
 tańce integracyjne (KLANZA),
 zabawy naśladowcze, opowieści ruchowe,
 gry dydaktyczne,
 opowieści ruchowe.
• W celu pogłębienia kontaktu z innymi poprzez wzajemne relacje fizyczne, emocjonalne, społeczne proponujemy:
 Zabawy w relacjach z druga osoba:
- relacja opiekuńcza „Z”,
- relacja „przeciwko”,
- relacja „razem”;
 Techniki relaksacyjne.

Metody te znajdują zastosowanie w takich formach pracy jak:
 Rożnego rodzaju zabawy,
 Gry dydaktyczne,
 Kontakty nauczyciela z dziećmi w różnych sytuacjach,
 Czynności samoobsługowe dzieci,
 Prace związane z działaniem, doświadczeniem,
 Zajęcia organizowane przez nauczyciela z grupa.


Program zapewnia nauczycielom dużą swobodę działania i nie ogranicza ich inwencji.

6. FORMY REALIZACJI PROGRAMU:

1. Zapisy dziecka do przedszkola
- rozmowy indywidualne z rodzicami i dziećmi podczas zapisywania do przedszkola,
- zwiedzanie przedszkola,
- podanie rodzicom strony internetowej przedszkola.
2. Zebranie adaptacyjne
- zapoznanie rodziców z programem adaptacyjnym,
- zapoznanie z rodzajami trudności, związanych z adaptacją dziecka,
- zwiedzanie przedszkola, zapoznanie z rozkładem pomieszczeń należących do grupy,
- uzyskanie informacji na temat pożądanych umiejętności jakie powinno posiadać dziecko wstępujące w progi przedszkola,
- rozdanie informatorów dla rodziców: co przygotować, dobre rady, ramowy plan dnia,
- pozyskanie informacji na temat dziecka, poprzez wypełnienie ankiety informacyjnej „Moje dziecko”
3. Dni otwarte
- możliwość udziału dzieci w zajęciach adaptacyjnych,
- aklimatyzacja dzieci do warunków przedszkola,
- zapoznanie się nauczyciela z dziećmi i ich poziomem rozwoju,
- zapoznanie dzieci z pomieszczeniami przedszkola oraz ogrodem przedszkolnym,
- stwarzanie przyjaznej atmosfery, sprzyjającej zdobyciu zaufania dzieci
i rodziców,
- zabawy z rówieśnikami
4. Zajęcia i zabawy adaptacyjne z dziećmi
- zabawy integracyjne
– mające na celu bliższe poznanie osób pracujących w grupie, poznanie imion kolegów,
- spacery pod opieką nauczycielek w celu poznania przedszkola, sali innych grup, ogrodu przedszkolnego,
- zabawy umożliwiające zapoznanie dzieci z szatnią, łazienką, znaczkami indywidualnymi, salą zabaw i zabawkami w sali,
- nawiązywanie więzi z rówieśnikami, stworzenie atmosfery przyjaźni, pobudzenie w dzieciach chęci i potrzeby przychodzenia do przedszkola
- stały rytm dnia, jasne i zrozumiałe reguły („Kontrakt grupowy” przedstawiony w formie graficznej)
- stała organizacja przestrzeni w salach, zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa i stałości: kąciki tematyczne
- pierwszy występ : Pasowanie na przedszkolaka
- praca dwóch nauczycielek podczas pierwszego tygodnia

5. Adaptacja rodziców
- ustalenie zasad kontaktu i współpracy
- kontakty indywidualne rodziców z nauczycielkami
- wymiana informacji dotyczących dziecka,
- wykłady i pogadanki – pedagogizacja,
- codzienny kontakt w przedszkolu,
- zebrania grupowe,
-udział w organizowanych imprezach i uroczystościach,
- umożliwienie kontaktu ze specjalistami.
6. Aktualizacja tablic dla rodziców
-propozycje zadań edukacyjnych i wychowawczych do pracy z dziećmi na dany miesiąc,
- repertuar zabaw, wierszy i piosenek do pracy z dziećmi - aktualności z życia grupy, ogłoszenia.




7. EWALUACJA PROGRAMU

Celowość i efektywność programu należy monitorować przez cały okres procesu adaptacyjnego. Proponowane sposoby monitoringu to:

1. Karty obserwacji dzieci
2. Ankiety dla rodziców
3. Zdjęcia
4. Protokoły zebrań z rodzicami
5. Zajęcia i zabawy integracyjne
6. Zajęcia otwarte dla rodziców
7. Scenariusze uroczystości

LITERATURA:
Gruszczyk – Kolczyńska E. Płaczę i rozpaczam, gdy muszę iść
do przedszkola „Wychowanie w przedszkolu” 2/1998
Lubowiecka J. Trudności dziecka w przystosowaniu się
do przedszkola „Wychowanie w przedszkolu” 6/2001
Lubowiecka J, Trzylatek w przedszkolu. Współpraca rodziców i nauczycieli, Wychowanie w przedszkolu, nr 10, 1993.
Przetacznikowa M. Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży
Sochaczewska G, Czynniki warunkujące przystosowanie dziecka do przedszkola, Studia Pedagogiczne, t. 48, 1985

Przedszkolowo.pl logo